Geschiedenis

Schijnheilig ontstond op 17 oktober 2004 aan de Heiligeweg in Amsterdam.
Zodoende de naam die we nooit meer los hebben kunnen laten, ondanks verschillende pogingen. Die dag betrokken enkele studenten, scholieren en andere jongeren het pand om er te wonen en te werken, maar bovenal; om een galerie te beginnen.

De kraak van de Heiligeweg

De kleine ruimte werd geschilderd, geveegd en na een week hingen de eerste kunstwerken aan de muur en kon de deur open voor de eerste bezoekers. Onze eerste website ging de lucht in en er was te lezen:

Op 31 oktober is Hangart Schijnheilig geopend met een expositie van meerdere kunstenaars, een open atelier, dj, gitaarspel, en de verkoop van gebakken lucht.
Sindsdien borrelt de Hangart van ontmoetingen, verzinsels, prikkels en bedenksels.

Bij ons de museumnacht pas echt ‘s nachts: op 6 november van 01.00 tot 06.00 stroomde de Hangart vol met voorzichtige bezichtigers, gezellige lui, geïnteresseerde voorbijgangers en plakkende kunstenaars. Buiten werd de met stoepkrijt volgedichte straat voorgedragen aan het slenterend uitgaanspubliek.

In de weken erna volgde de ene expositie op de andere in moordend tempo. En niet alleen dat, de Galerie werd al snel een huiskamer in de binnenstad voor de snel groeiende groep vrienden en actievelingen die eromheen hingen. Een welkome afwisseling in het snel vercommercialiserende centrum van de stad als plek waar men goedkoop of gratis koffie kon krijgen, kon hangen, en samen nieuwe ideeën en acties kon ontwikkelen. Een overzicht van de verschillende exposities is hier te vinden.

De Galerie op een mooie dag

In de tussentijd werd HangArt Schijnhelig ook om andere redenen een begrip. Ze overleefde op miraculeuze wijze een ontruimingsgolf en ze bood onderdak aan het DamoClash collectief die festivals organiseerde in pakhuis Afrika tegen elke vorm van tegen werking van de harde hand in.
Er zijn zelfs boze tongen die beweren dat de Galerie het zenuwcentrum vormde voor de , tot nu toe laatste, Maagdenhuisbezetting in Maart 2005…

Trouw en Volkskrant op 3 Maart 2005

De galerie zou uiteindelijk een jaar en een dag na de kraak ontruimd worden; 18 oktober 2005 viel het doek.
Bij de ontruiming verzette sympathisanten zich geweldloos door voor het pand schilderijen op te houden en er hing een als ME verkleede dichter aan de gevel die doordichtte tot hij in de container van de politie verdween.

Filmpje ontruiming Schijnheilig

Op 4 februari 2006 werd Schijnheilig na maanden van diepe sluimering weer wakker aan de St. Antoniebreestraat en gelijk de volgende dag vond er al een nieuwe expositie plaats. De geest was hervonden en de penselen geslepen.
Hier kan je dan ook gelijk een filmpje van de kraak zien:

Flyer eerste Expo

Het pand was van de gemeente en stond alweer geruime tijd leeg te staan. Het bestond uit een kleine doch fraaie boven ruimte en een riante kronkel kelder. En dat alles was binnen mum van tijd weer de bruisende bende die we gewend waren. Er werd weer als vanouds gezongen, geschilderd en gedroomd over legalisatie van het initiatief.

Opening door de net nieuwe nachtburgemeester Chiel van Zelst

Doch, na enkele exposities, feestjes en een modeshow, bleek het pand niet voor ons behouden te blijven. Een écht huurcontract en een vriendelijke dame met dromen over een winkel met eerlijke kleding overtuigde ons deze keer niet de ME af te wachten maar dezes maal de sleutel af te geven. Op 20 februari 2006, 3 maanden na de kraak, verdwenen we van het Amsterdamse kunstpodium om ook geruime tijd af te blijven.

We kraakten aan de Ferdinand Bolstraat op 14 januari 2007 een pand dat eigendom was van Heineken. In deze periode werd intensief samengewerkt met studenten van de Gerrit Rietveld academie en werd daarnaast een expositie door jonge Afrikaanse kunstenaars georganiseerd. Ook Radio Patapoe deed aan invulling van de avonden. Helaas lag midden in deze ruimte het uitvoerputje van een restaurant in de buurt en was de stank een voortdurende, onprettige afleiding. De officier van justitie Otto van de Bijl stelde dat wij in overtreden van artikel 138 (lokaalvredebreuk) waren, al hadden we dan een pand gekraakt dat niet in gebruik was en dat het ook zonder gebruik zou moeten stellen zolang de genoemde stank niet was verdreven. We hebben heel veel gratis drank (geen Heineken) aan onze bezoekers aangeboden, voordat we vertrokken onder symbolisch protest. We lieten een aandenken aan Heineken achter midden op het Weteringcircuit.

In deze tijd begroeven we onze breekijzers, streken onze bloezen, kamden het haar en oefenden we de rollende ‘r’ in een poging langs legale weg een ruimte te verkrijgen; door middel van overleg met de gemeente…

Dat was het begin van een lang aan het lijntje houden dat duurt tot heden. Gelukkig troffen wij een leegstaand pand aan het Koningsplein aan. Daar hebben wij in samenwerking met de bewonersgroep vele exposities en mooie avonden op touw gezet. We hebben poëzie van het balkon geroepen en ruzie gezocht met de Quote. We werden ontruimd met spoed omdat de eigenaar een huurcontract had getekend voor de exploitatie van het pand door een grafondermeningsbedrijf, met nul geregistreerde werknemers. De rechter gaf toe aan het spoedeisend belang, maar nadat we waren vertrokken bleek er anti-kraak in het pand terecht te zijn gekomen. Opnieuw een gesprek met de gemeente om een legale locatie..

Dat verliep niet zo vlot, dus zagen we onszelf genoodzaakt om alsnog een nieuwe locatie te kraken. Ditmaal voor de eerste keer buiten het vertrouwde centrum, maar naast onze oude vriend pakhuis Afrika. We kraakten een locatie aan het Jollemanhof van Ymere. Daar hebben wij een aantal maanden exposities, performances en volkskeukens georganiseerd.